प्रत्यक्ष
रसुवा बाढी, २०२६
२०२६ अगस्ट २६ मा तिब्बततर्फबाट भोटेकोशी हुँदै रसुवामा बाढी पस्यो। के पुष्टि भयो, के अझै थाहा छैन, र कसलाई फोन गर्ने, यहाँ छ।
अहिल्यै खतरामा हुनुहुन्छ?
१०० (नेपाल प्रहरी) वा मोबाइलबाट ११२ मा फोन गर्नुहोस्। यो पृष्ठको अरू केही लोड हुन नपर्खनुहोस्।
सङ्ख्या अहिले कहाँ छ
दुई मुख्य सङ्ख्यालाई आ-आफ्नै घडीसँग पढ्नुहोस्। मृत्यु सङ्ख्या २०२६ अगस्ट २७, दिउँसो २:३० बजे को नेपाल प्रहरी बुलेटिनको हो। बेपत्ताको सङ्ख्या त्योभन्दा अघिको, २०२६ अगस्ट २७, बिहान ८:१५ बजे को बुलेटिनको हो। नयाँ बुलेटिनमा मृत्यु सङ्ख्या मात्र छ, बेपत्ताको छैन। त्यसैले ती ८२६ मध्ये कति जना अहिले पुष्टि भएका २८९ मा परिसकेका छन्। हरेक सङ्ख्या अस्थायी हो र दुवैतिर सर्छ।
दोस्रो बाढी अझै सम्भव छ: माथि नयाँ ताल बनेको छ
चीनको जलस्रोत मन्त्रालयका अनुसार तिब्बतभित्र, नेपाल सीमा नजिकै छोचेन खोला र पुरेपु त्साङ्पो नदीको संगमस्थल वरिपरि नदी थुनिएर कृत्रिम ताल बनेको छ। चिनियाँ सञ्चारमाध्यम सीसीटीभीका अनुसार बिहीबार बिहानसम्म त्यहाँ करिब २० लाख घनमिटर पानी जम्मा भइसकेको थियो, र त्यो फुट्न सक्ने चेतावनी दिइएको छ।
यी दुवै नदी त्रिशूली नदी प्रणालीका माथिल्ला सहायक नदी हुन्। फुटेमा पानी २६ अगस्टकै बाटो हुँदै रसुवा र नुवाकोट झर्छ। भोटेकोशी र त्रिशूलीका अधिकांश जलमापक पहिलो बाढीमै बगेकाले चेतावनी सामान्यभन्दा ढिलो आउँछ।
अधिकारीले सुरक्षित भनेको नभनेसम्म भोटेकोशी, त्रिशूली र नारायणीको किनारमा नजानुहोस्। तल भारततर्फ बिहारका अधिकारीले सतर्कताका रूपमा गण्डकको वाल्मीकिनगर ब्यारेज खोलेका छन् र १०,००० देखि १२,००० मानिस सार्ने तयारी गरेका छन्।
स्रोत: चीनको जलस्रोत मन्त्रालय, सीसीटीभी र ग्लोबल टाइम्स मार्फत, २७ अगस्ट २०२६।
के भयो
२०२६ अगस्ट २६ को बिहान करिब ९ बजे रसुवागढीमा भोटेकोशी नदी अचानक बढ्यो। रसुवामा पानी परेको थिएन। केही मिनेटमै पानी तिमुरे पुग्यो र त्यहाँका नौ बैंक शाखा र भन्सार कार्यालय बगायो। त्रिशूलीसँग भोटेकोशी मिसिने ठाउँ स्याफ्रुबेसीको हेलिप्याड भत्कियो, जसले पहिलो दिनको हवाई उद्धार ढिलो बनायो, जुन दिन त्यो सबैभन्दा जरुरी थियो।
बाढी जिल्लाको सिमानामा रोकिएन। भोटेकोशी स्याफ्रुबेसीमा त्रिशूलीसँग मिसिन्छ, र त्रिशूली नारायणीमा। पानी नुवाकोटको बेत्रावती र त्रिशूली बजार, धादिङको गल्छी र ढुंगे बजार हुँदै मुग्लिन पार गर्यो। सशस्त्र प्रहरी बलका अनुसार बिहीबार दिउँसोसम्म नारायणी नदीबाट मात्रै १२१ शव निकालिएका छन्।
पहिलो दुई दिनमा सङ्ख्या बारम्बार बढ्यो, किनभने खोजी टोली सम्पर्कविहीन भएका ठाउँमा पुग्दै गए। बुधबार साँझ प्रधानमन्त्री कार्यालयले ९५ र प्राधिकरणले ७२ भनेको थियो; बिहीबार बिहान १६५ पुग्यो, र २०२६ अगस्ट २७, दिउँसो २:३० बजे मा २८९। यही कारण यहाँको हरेक सङ्ख्या अस्थायी हो।
कुन जिल्लामा कति शव फेला परे
| जिल्ला | शव फेला परेको |
|---|---|
| चितवन | १०८ |
| नवलपरासी पूर्व | ७४ |
| धादिङ | २७ |
| गोरखा | २० |
| रसुवा | १७ |
| तनहुँ | १६ |
| नवलपरासी पश्चिम | १५ |
| नुवाकोट | १२ |
| जम्मा | २८९ |
चीनतर्फ ग्याइरोङ नजिक थप ३ जनाको मृत्यु पुष्टि भएको छ।
बेपत्ता
नेपाल प्रहरीको २०२६ अगस्ट २७, बिहान ८:१५ बजे को बुलेटिनमा ८२६ जना बेपत्ता सूचीमा छन्।
| समूह | बेपत्ता सूचीमा |
|---|---|
| यात्रु (४६६ विदेशी नागरिक, ११३ नेपाली) | ५७९ |
| रसुवाका स्थानीय | १६१ |
| नेपाली सेना | ४४ |
| नेपाल प्रहरी | २८ |
| सशस्त्र प्रहरी बल | १३ |
| नुवाकोटका स्थानीय | १ |
बेपत्ता विदेशी यात्रुहरूमध्ये धेरैजसो तिब्बत हुँदै कैलाश मानसरोवर जाने बाटोमा थिए। भारतका कम्तीमा १३३, मलेसियाका ५५, अमेरिकाका ४७, अष्ट्रेलियाका ३४, बेलायतका ३३ र क्यानडाका २४ नागरिक सूचीमा छन्।
चिनियाँ सञ्चारमाध्यमका अनुसार तिब्बततर्फ ग्याइरोङ बन्दरगाह वरिपरि थप ५५८ जना बेपत्ता छन्, जसमध्ये २६० विदेशी नागरिक हुन्।
सम्पर्कविहीन हुनु भनेको मृत्यु होइन
भोटेकोशी र त्रिशूली बेँसीभरि फोन, बिजुली र इन्टरनेट बन्द छ र बिस्तारै मात्र फर्किँदै छ। यो सूचीको ठूलो हिस्सा कसैले सम्पर्क गर्न नसकेका मानिस हुन्, पानीमा परेको थाहा भएका होइनन्। हरेक दिन कोही न कोही जीवितै भेटिएर सूचीबाट हट्छन्।
क्षति
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार करिब ७४८ मेगावाट क्षमताका १४ जलविद्युत् आयोजना क्षतिग्रस्त भएका छन्: सञ्चालनमा रहेका ९ वटा (३५४ मेगावाट) र निर्माणाधीन ५ वटा (३९४ मेगावाट)। नाम खुलेकामा रसुवागढी, चिलिमे, सान्जेन खोला, माथिल्लो त्रिशूली-१, त्रिशूली र देवीघाट, र एउटा २२० केभी सबस्टेसन छन्।
सडक विभागका अनुसार बेत्रावतीदेखि रसुवागढी नाकासम्मको पूरै ४२ किलोमिटर सडक धेरै ठाउँमा भत्किएको छ, केही कङ्क्रिट पुलसहित। सीमा नजिकको थप १६ किलोमिटर खण्ड, जुन भर्खरै चिनियाँ सरकारको लगानीमा स्तरोन्नति गरिएको थियो, त्यो पनि बगेको छ।
नौ वाणिज्य बैंक शाखा बगेका छन् र तिनका २६ कर्मचारी सम्पर्कविहीन छन्। तिमुरेको रसुवा भन्सार कार्यालयका १५ कर्मचारीसँग सम्पर्क टुटेको छ।
भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्री सुनिल लामसालले २६ अगस्टमा सडक र पुलको क्षति करिब रु २०० अर्ब हुनसक्ने बताए, र त्यसलाई प्रारम्भिक भने। त्यसमा जलविद्युत् र निजी सम्पत्ति समावेश छैन।
कति मानिस विस्थापित भए भन्ने कुनै सरकारी वा मानवीय निकायले अझै सङ्ख्या सार्वजनिक गरेको छैन।
उद्धार र प्रतिकार्य
नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीले सैनिक तथा निजी हेलिकप्टरसहित खोजी र उद्धार गरिरहेका छन्। प्राधिकरणका अनुसार तिमुरे, धुन्चे, स्याफ्रुबेसी, उत्तरगया र विदुरबाट ११३ जना उद्धार गरिएका छन्: ८८ नेपाली, ११ भारतीय, ८ चिनियाँ, ४ कोरियाली र २ अमेरिकी नागरिक। प्राधिकरणले उनीहरूको नामावली सार्वजनिक गरेको छ।
मन्त्रिपरिषद्ले घाइतेको निःशुल्क उपचार, मृतकका परिवारलाई आर्थिक सहायता, र सडक खोल्ने, बिजुली र सञ्चार पुनःस्थापना गर्ने तथा विस्थापितलाई खाना र आश्रय दिने निर्णय गरेको छ। नेपालले चीन र भारतसँग सहयोग मागेको छ।
प्रायः सोधिने प्रश्न
रसुवामा के भयो?
२०२६ अगस्ट २६ को बिहान करिब ९ बजे तिब्बततर्फबाट भोटेकोशी नदी हुँदै अचानक बाढी रसुवा जिल्लामा पस्यो। तिमुरे, स्याफ्रुबेसी, रसुवागढी नाका र उत्तरी रसुवाका करिब एक दर्जन नदी किनारका बस्ती सबैभन्दा बढी प्रभावित भए। पानी त्रिशूली हुँदै नारायणीसम्म पुग्यो। २०२६ अगस्ट २७, दिउँसो २:३० बजे सम्म नेपाल प्रहरीले २८९ जनाको मृत्यु पुष्टि गरेको छ।
बाढीको कारण के हो?
कुनै पनि सरकारले कारण पुष्टि गरेको छैन। नेपालको जलविज्ञान तथा मौसम विज्ञान विभाग र स्वतन्त्र हिमनदी विज्ञहरूले ICIMOD मार्फत प्राप्त उपग्रह तस्बिर हेरेर दिएको प्रारम्भिक व्याख्या यो हो: हिउँ र ढुंगाको पहिरोले मितेरी पुलभन्दा करिब २० किलोमिटर माथि ल्हेन्दे खोला थुन्यो, पछाडि अस्थायी ताल बन्यो, र त्यो फुट्यो। बाढीभन्दा केही मिनेट अघि रेकर्ड भएको हल्लोलाई अमेरिकी भूगर्भ सर्वेक्षणले अहिले ५.२ म्याग्निच्युडको हिउँ खस्ने घटना भनेको छ, भूकम्प होइन। रसुवामा भारी वर्षा भएको थिएन।
कुन कुन जिल्ला प्रभावित भए?
रसुवा सबैभन्दा बढी प्रभावित भयो। त्यसपछि पानी नुवाकोटको बेत्रावती र त्रिशूली बजार, धादिङको गल्छी र ढुंगे बजार हुँदै मुग्लिन पार गरेर नारायणीमा पुग्यो। चितवन, नवलपरासी पूर्व र पश्चिम, गोरखा र तनहुँमा पनि शव फेला परेका छन्।
काठमाडौंमा असर परेको छ?
काठमाडौंमा बाढी आएको छैन। क्षति भोटेकोशी र त्रिशूली नदीको बेँसीमा, रसुवा र नुवाकोटतिर छ। रसुवागढी हुँदै चीन जोड्ने सडक भने गम्भीर रूपमा क्षतिग्रस्त छ।
बेपत्ता व्यक्तिको खबर कसरी गर्ने?
नजिकको जिल्ला प्रहरी कार्यालय वा १०० मा फोन गर्नुहोस्, र त्यही विवरण स्थानीय वडा कार्यालयमा पनि दर्ता गर्नुहोस्। पूरा तरिका यहाँ छ।
राहतका लागि पैसा कहाँ पठाउने?
नेपाल सरकारकै प्रधानमन्त्री प्राकृतिक विपद् उद्धार कोषमा। बैंक खाता र आधिकारिक QR राहत पृष्ठमा छन्। विपद्को केही घण्टामै नक्कली अपिल आउँछन्, त्यसैले पैसा पठाउनुअघि खाताको नाम जाँच्नुहोस्।
यो पृष्ठ कसरी बनेको हो
मृत्यु र बेपत्ताको सङ्ख्या नेपाल प्रहरीका बुलेटिनबाट हातैले टाइप गरिएको हो। क्षति, उद्धार र प्रतिकार्यका तथ्याङ्क संयुक्त राष्ट्रसंघीय OCHA को २७ अगस्टको स्थिति विवरणबाट लिइएका हुन्, जसले NDRRMA, नेपाल प्रहरी, सडक विभाग र नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका तथ्याङ्क समेटेको छ। दुई स्रोत बाझिए कम भएको तर पुष्टि भएको सङ्ख्या राखिन्छ, स्रोत र समयसहित।
यहाँ केही गलत भेट्नुभयो भने [email protected] मा लेख्नुहोस्। सच्याइन्छ वा हटाइन्छ।
This briefing in English, with the map and full damage assessment